Ιατρικός τουρισμός. Ένα απαραίτητο βήμα για την ανάπτυξη της χώρας

Συντάκτης: Επιτροπή Επιχειρηματικότητας τομέα Υγείας - Bio deka

Η τουριστική βιομηχανία κατέχει την πρώτη θέση διεθνώς και αναμένεται μεγάλη αύξηση τα επόμενα έτη καθώς πολυπληθείς χώρες όπως Κίνα, Ινδία , Ρωσία, Βραζιλία αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς.

Ένας γρήγορα αναπτυσσόμενος τομέας τουρισμού με προοπτικές για το μέλλον της χώρας είναι ο "Ιατρικός Τουρισμός". Με τον όρο  -ιατρικός τουρισμός*-  νοούνται σε παγκόσμιο επίπεδο δύο κατηγορίες υπηρεσιών:

1.    Την αντιμετώπιση ιατρικών αναγκών για επισκέπτες οι οποίοι βρίσκονται σε ξένη χώρα για ταξίδι διακοπών ή επαγγελματικό ταξίδι, ή ακόμη και για προσωρινή εγκατάσταση. Περιλαμβάνει κυρίως τα επείγοντα περιστατικά υγείας (π.χ. καρδιακό επεισόδιο) αλλά και τακτικές υγειονομικές ανάγκες για χρόνια νοσήματα (π.χ. αιμοκάθαρση νεφροπαθών)

2.    Τον "Ιατρικό Τουρισμό Επιλογής" (elective medical tourism), όπου ο ασθενής επιλέγει να ταξιδέψει για να λάβει μια συγκεκριμένη ιατρική υπηρεσία, παρακινημένος από παράγοντες όπως το κόστος της υπηρεσίας την ποιότητα της υπηρεσίας και συνολικά της υγειονομικής περίθαλψης τον χρόνο αναμονής στη χώρα προέλευσης του για την παροχή παρόμοιας υπηρεσίας και την ευκαιρία να συνδυάσει ιατρική φροντίδα με ψυχαγωγία κατά την διάρκεια του ταξιδίου.

Για την πρώτη κατηγορία υπηρεσιών, τη διαχείριση ιατρικών αναγκών των τουριστών, οι σημαντικότερες ομάδες ασθενών με χρόνιες παθήσεις είναι οι νεφροπαθείς, οι καρκινοπαθείς, οι καρδιοπαθείς, τα άτομα με αιματολογικά νοσήματα καθώς και τα άτομα τρίτης ηλικίας που χρήζουν συστηματικής ιατρικής και φαρμακευτικής παρακολούθησης.

Για τον ιατρικό τουρισμό επιλογής, σήμερα οι πιο διαδεδομένες υπηρεσίες είναι η πλαστική και αισθητική χειρουργική, η οδοντιατρική οφθαλμολογία, η τεχνητή γονιμοποίηση καρδιολογία και η καρδιοχειρουργική ορθοπεδική θεραπεία καθώς και η αποκατάσταση θεραπεία καρκίνου μεταμοσχεύσεις οργάνων.Από την πλευρά της προσφοράς το πιο βασικό είναι η ποιότητα και το αντίστοιχο κόστος των παρεχομένων ιατρικών υπηρεσιών.

 Σε αναδυόμενες οικονομίες το κόστος μπορεί να είναι μέχρι και 90% φθηνότερο από το αντίστοιχο κόστος στις ΗΠΑ.Η δημιουργία σύγχρονων νοσοκομειακών μονάδων σε όλο και περισσότερους προορισμούς με εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό σε όλο και περισσότερους προορισμούς είναι μέσα στις προτεραιότητες της ιατρικής τουριστικής βιομηχανίας με διαφοροποιημένο σχετικά πρόγραμμα ανάλογα με το προφίλ του εκάστοτε προορισμού (κλιματολογικές συνθήκες, υποδομές, ποιότητα υπηρεσιών, ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά).

Εννοείται ότι η ύπαρξη κατάλληλης οργάνωσης και προβολής σχετίζεται με την επιτυχία του εγχειρήματος καθώς και η διαρκώς βελτιούμενη ποιότητα των υπηρεσιών υγείας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Αρκετές από τις χώρες αυτές συναγωνίζονται με την ποιότητα των υπηρεσιών ανεπτυγμένων χωρών τουλάχιστον από την άποψη της χρήσης σύγχρονης ιατρικής την τεχνολογία, την κινητικότητα των γιατρών την δυνατότητα άσκησης της επιστημονικής τους ιδιότητας ανά τον κόσμο καθώς και την ανάπτυξη των διεθνών προτύπων πιστοποίησης για τις υποδομές υγειονομικής περίθαλψης.
Σε αυτήν την προσπάθεια καθοριστικό ρόλο παίζει η διαρκώς αυξανόμενη χρήση του διαδικτύου. Το Διαδίκτυο αποδεικνύεται σήμερα το επικρατέστερο μέσο στο οποίο οι άνθρωποι προκειμένου να αναζητήσουν πληροφορίες αναφορικά με ζητήματα υγείας και υγειονομικής περίθαλψης.Τέλος, η αύξηση των ιδιωτικών παρόχων υγειονομικών υπηρεσιών συντελεί σε μεγάλο βαθμό στην ωρίμανση και ολοκλήρωση της ιδέας του ιατρικού τουρισμού αφού ο ιδιωτικός τομέας γενικά ανταποκρίνεται με περισσότερη άνεση από τον δημόσιο στην υιοθέτηση νέων καινοτόμων διαδικασιών αφού μπορεί να κινηθεί με περισσότερη ταχύτητα απαλλαγμένος από γραφειοκρατικές δυσκολίες.

Από την πλευρά της ζήτησης σημαντικό ρόλο παίζουν οι δημογραφικές αλλαγές. Εκτιμάται ότι την επόμενη πεντηκονταετία το ποσοστό των ανθρώπων άνω των 60 ετών στις ανεπτυγμένες χώρες θα ανέλθει από το 20%^του πληθυσμού που είναι σήμερα στο 30-40%.  Έτσι οι τομείς του τουρισμού που σχετίζονται με την υγεία, την θαλασσοθεραπεία καθώς και την φυσική κατάσταση και ευεξία αναμένεται να αναπτυχθούν σε μεγαλύτερο βαθμό από τις κλασσικούς τομείς της τουριστικής επιχειρηματικότητας.

Αυτή η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης αναμένεται να οδηγήσει την κοινωνία στην αντιμετώπιση αυξημένων αναγκών σχετιζόμενων με την υγειονομική περίθαλψη, θα δημιουργήσει τεράστιες ουρές αναμονής στα δημόσια νοσοκομεία των ανεπτυγμένων χωρών (ΗΠΑ, Δυτική Ευρώπη) απαιτώντας ολοένα και περισσότερους πόρους για την ικανοποίηση της δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης, πόρους οι οποίοι θα αυξάνονται λόγω της απώλειας πιστοληπτικής ικανότητας των κρατών ανά τον κόσμο.Παρόλο που δεν υπάρχουν ακριβείς μετρήσεις για το μέγεθος της παγκόσμιας αγοράς, μια εκτίμηση όπου συγκλίνουν οι μελετητές είναι ότι περί την αγορά αυτή διακινούνται περίπου  20 δισεκατομμύρια ευρώ, που προκύπτει από περίπου 5-6 εκατ. ασθενείς με μέσο όρο ιατρικής δαπάνης 3.000 ως 4.000 δολάρια.

Εύκολα συμπεραίνει κανείς ότι τα οικονομικά οφέλη στα οποία μπορεί να στοχεύσει η χώρα μας είναι ιδιαίτερα σημαντικά.  «Η Ελλάδα ποντάρει στον ιατρικό τουρισμό, καθώς έχει πολλαπλασιαστικά έσοδα» όπως τονίζει ο αντιπρόεδρος της Goldair και μέλος ΔΣ της ΕΛΙΤΟΥΡ κ. Τάκης Μελέτης, σημειώνοντας ότι η δαπάνη κάθε ασθενούς είναι κατά μέσο όρο 4.000 ευρώ και επιμερίζεται σε 3.000 ευρώ για ιατρικά έξοδα και 1.000 ευρώ για διαμονή.

Το μέγεθος αναφέρεται μόνο στον ιατρικό τουρισμό επιλογής, και μόνο στις δαπάνες ιατρικών υπηρεσιών και δεν συμπεριλαμβάνονται τα έξοδα μετάβασης (αεροπορικά εισιτήρια κλπ), διαμονής σε ξενοδοχεία και άλλα καταλύματα (εκτός νοσοκομείων) καθώς και διαβίωσης. Εάν συνυπολογίσουμε και τα έσοδα που προέρχονται και από αυτές τις τουριστικές υπηρεσίες τότε ο παγκόσμιος τζίρος του ιατρικού τουρισμού υπολογίζεται να ανέλθει στα 130 δισ. δολάρια για το 2015 ενώ η αγορά αναπτύσσεται με ρυθμούς της τάξης του 25% κάθε χρόνο.

Οι χώρες με τα περισσότερα έσοδα από ιατρικό τουρισμό είναι η Ινδία, η Σιγκαπούρη, η Ταϊλάνδη, η Βραζιλία, το Μεξικό, η Κόστα Ρίκα, η Κούβα, η Ουγγαρία και η γειτονική μας Τουρκία ενώ αντίστοιχα, αγορές οι οποίες μπορούν να τροφοδοτήσουν με αντίστοιχους πελάτες την πατρίδα μας είναι η Κεντρική και Δυτική Ευρώπη, η Ανατολική Ευρώπη, η Ρωσία και οι χώρες της Μέσης Ανατολής.

Για του λόγου το αληθές επισημαίνουμε ότι πρόσφατα τα μεγάλα ιατρικά κέντρα στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη επισκέφθηκε αποστολή ιδιωτικών ιατρικών κέντρων της Ρωσίας, με στόχο τη διερεύνηση συνεργασίας, μετά από πρωτοβουλία του Ελληνορωσικού Εμπορικού σε συνεργασία με την ΕΛΙΤΟΥΡ. Το ενδιαφέρον τους στρέφεται κυρίως σε κέντρα αποκατάστασης νευρολογικής και φυσικής ιατρικής.

Οι Ευρωπαίοι ταξιδεύουν σχετικά λιγότερο για ιατρικούς σκοπούς, ίσως επειδή οι ανάγκες υγείας τους καλύπτονται σε μεγαλύτερο βαθμό από δημόσια συστήματα υγείας ή ασφάλισης. Αντίθετα η μεσαία τάξη στην Ασία και στην Αμερική τείνει να πληρώνει ιδιωτικά, και ίσως αυτό εξηγεί την μεγαλύτερη ανάπτυξη προορισμών στην Ασία και την Νότιο Αμερική. Σημειωτέον όμως ότι μια νέα Οδηγία για τη Διασυνοριακή Φροντίδα μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιτρέψει αργά ή γρήγορα στους Ευρωπαίους να λαμβάνουν υπηρεσίες σε όλη την ΕΕ με κάλυψη από τα ασφαλιστικά τους συστήματα.
 
Μερικές προβλέψεις δίνουν σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης της αγοράς ιατρικού τουρισμού, παρόλη τη διεθνή οικονομική κρίση. Η κρίση έχει ελαττώσει το διαθέσιμο εισόδημα των ασθενών, αλλά έχει αυξήσει τη σημασία του παράγοντα "χαμηλό κόστος" στην επιλογή του τόπου θεραπείας.

Οι παράγοντες που συμβάλλουν στη μείωση του κόστους στους προορισμούς, είναι το φθηνότερο εργατικό κόστος, τα μικρότερα κόστη αναφορικά με την νομική και ασφαλιστική κάλυψη της ιατρικής ευθύνης, τα απλούστερα κανονιστικά και νομικά λειτουργικά πλαίσια για τους παρόχους υγείας κ.λ.π.Μέχρι τώρα οι ασφαλιστικοί οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, συμμετέχουν σε μικρό βαθμό στην κάλυψη δαπανών ιατρικού τουρισμού επιλογής. Για αυτό και υπερισχύουν οι ιατρικές υπηρεσίες που συνήθως δεν καλύπτονται ασφαλιστικά, όπως η οδοντιατρική(αν και υπάρχουν χώρες που το καλύπτουν όπως η Γαλλία) ή η αισθητική χειρουργική.

Αυτό αναμένεται να αλλάξει καθώς τα ασφαλιστικά συστήματα θα αναζητούν φθηνότερες λύσεις στην παγκόσμια αγορά, αλλά είναι δύσκολο να προβλεφθεί με τι ρυθμό θα αλλάξει.


Ο ιατρικός τουρισμός είναι ένα σύνθετο σύνολο από υπηρεσίες, όπου μετέχουν όπως οι πάροχοι υγείας (νοσοκομεία, κλινικές, κέντρα αποκατάστασης, ιατροί, νοσηλευτές), οι πάροχοι υπηρεσιών φιλοξενίας και μεταφοράς (ξενοδοχεία, αεροπορικές εταιρίες, επιτόπια μετακίνηση), οι ασφαλιστικοί οργανισμοί υγείας (ιδιωτικές εταιρίες, φορείς κοινωνικής ασφάλισης), οι οργανισμοί πιστοποίησης υπηρεσιών ιατρικού τουρισμού καθώς οι ενδιάμεσοι ιατρικού τουρισμού.Ο ρόλος των τελευταίων είναι κομβικός. Οι ενδιάμεσοι αυτοί δεν είναι μόνον οργανισμοί μάρκετινγκ, αλλά λειτουργούν ως αξιολογητές ποιότητας, δημιουργούν πακέτα (ιατρικές και ταξιδιωτικές υπηρεσίες), και οργανώνουν την απαραίτητη παροχή ιατρικής συμβουλής με παράλληλη αξιολόγηση των αναγκών του ασθενή πριν από το ταξίδι καθώς και την ιατρική παρακολούθηση μετά τη θεραπεία.

Ποιά όμως είναι η κατάσταση που επικρατεί στην χώρα μας σήμερα?
Ο δημόσιος τομέας έχει σημαντική δυναμικότητα - από πλευράς υποδομών - σε πολλά νοσοκομεία στην περιφέρεια, που δεν χρησιμοποιούνται όσο θα έπρεπε και που θεωρητικά θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από υπηρεσίες ιατρικού τουρισμού. Τα νοσοκομεία αυτά είναι υποστελεχωμένα, και πάσχουν από οργανωτικές και λειτουργικές αδυναμίες και από 'ξενοδοχειακή' υποδομή. Το θεσμικό πλαίσιο και οι εργασιακές σχέσεις είναι δύσκαμπτα, και με τα σημερινά δεδομένα τα νοσοκομεία δεν θα μπορούσαν να πιστοποιηθούν για ιατρικό τουρισμό.

Ο ιδιωτικός τομέας έχει 4-5 συγκροτήματα νοσοκομείων και άλλων ιατρικών μονάδων με σχετικά καλή διοίκηση, ιατρούς και υποδομές. Έχουν υπερεπενδύσει για τις ανάγκες τις ελληνικής αγοράς (που βρίσκεται σε κρίση) και αναζητούν νέες αγορές.

Τα τελευταία πέντε χρόνια, η αναταραχή στον αραβικό κόσμο έφερε αρκετούς ασθενείς από αυτές τις χώρες στα ιδιωτικά νοσοκομεία. Η εισροή δεν είναι όμως αποτέλεσμα συστηματικής στρατηγικής και των ανάλογων διαδικασιών ώστε τελικά τα αποτελέσματα να μην μπορούν να δώσουν πραγματικά στατιστικά στοιχεία.

Ο σχεδιασμός ενός ολοκληρωμένου επιχειρηματικού κλαδικού σχεδίου είναι απαραίτητος ειδικά σε μια εποχή που οι κλασσικές μορφές τουρισμού χάνουν διαρκώς μερίδια της αγοράς προς όφελος νέων θεματικών τομέων όπως αυτός του Ιατρικού τουρισμού.

Πέρα από τους μεγάλους παίκτες, υπάρχουν πολλά ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα και ιατρεία σε όλη τη χώρα που υποαπασχολούνται, καθώς η Ελλάδα έχει πολύ ψηλό αριθμό κέντρων και εξειδικευμένων ιατρών σε σχέση με τον πληθυσμό της.
Σε γενικές γραμμές ισχύει ότι ο κλάδος υγείας στην Ελλάδα ως πάροχος ιατρικού τουρισμού έχει αρκετά καλές υποδομές σε κτίρια και εξοπλισμό, σε πολλές περιοχές της χώρας, έχει πολλούς και καλούς ιατρούς στις περισσότερες ειδικότητες ενώ υστερεί σε  οργάνωση και διαδικασίες Μάρκετινγκ και όπως και σε όλους τους τομείς της επιχειρηματικότητας στο Θεσμικό πλαίσιο.

Υπάρχουν κάποιες κατηγορίες ιατρικών υπηρεσιών όπου υπάρχει ένα "ελληνικό" συγκριτικό πλεονέκτημα. Σε αυτές θα μπορούσε να υπάρξει στο μέλλον μια πιο επιστημονική προσέγγιση από πλευράς όλων των ενδιαφερομένων φορέων επιχειρηματικότητας επιδιώκοντας την απαραίτητη τεχνογνωσία που προέρχεται από την εξειδίκευση.
Ειδικά μάλιστα για τις επί μέρους κατηγορίες ιατρικού τουρισμού μπορούμε να επισημάνουμε:
α. Για την Αιμοκάθαρση: υπάρχει καλή γεωγραφική κάλυψη από δημόσια νοσοκομεία, αλλά θα χρειαστεί ειδική ρύθμιση και οργάνωση για να προσφερθούν σε τουρίστες οι υπηρεσίες τους. Τα ιδιωτικά κέντρα καλύπτουν Αθήνα-Θεσσσαλονίκη αλλά από τουριστικές περιοχές μόνο Κρήτη και Ρόδο. Προσφέρουν ήδη υπηρεσίες σε τουρίστες, και το τμήμα αυτό της αγοράς μπορεί να επεκταθεί σχετικά εύκολα.
β. Για την Αποκατάσταση - αποθεραπεία: Υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση ιδιωτικών κέντρων στην Μακεδονία και Θεσσαλία, που δεν έχουν αξιοποιηθεί επαρκώς. Έχουν εξαιρετικά υψηλού επιπέδου υποδομές, ειδικό- προηγμένης τεχνολογίας- εξοπλισμό και από άρτιο επιστημονικό προσωπικό. Είναι μοναδικά στο είδος στα Βαλκάνια και σπάνια για την Ευρώπη. Από άποψη ποιότητας, υπάρχουν μερικά εφάμιλλα στη Γερμανία και Ελβετία, αλλά είναι πολύ πιο ακριβά. Συνεπώς, υπάρχει δυνατότητα να δημιουργηθεί ένας σημαντικός πόλος τουρισμού αποκατάστασης, ιδίως στην κεντρική και βόρεια Ελλάδα.
γ. Για την Τεχνητή αναπαραγωγή: Η Ελλάδα έχει ευνοϊκή νομοθεσία συγκριτικά με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, και ήδη έχει αρχίσει να αναπτύσσεται ο "αναπαραγωγικός τουρισμός". Τα (ιδιωτικά) κέντρα βρίσκονται σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Κρήτη.
δ. Για τα Ιαματικά λουτρά: Έχουν ευρεία γεωγραφική διασπορά. Δεν είναι προφανής η θεραπευτική τους αξία, και απαιτούνται κλινικές μελέτες κατά περίπτωση για να τεκμηριωθεί. Εφόσον αποδειχθεί, τα συγκεκριμένο λουτρό θα πρέπει να αξιοποιηθεί με τις κατάλληλες ιατρικές και τουριστικές υποδομές.
ε. Για τις Εξειδικευμένες θεραπείες σε Τριτοβάθμια Νοσοκομεία: Τα ιδιωτικά τριτοβάθμια νοσοκομεία είναι συγκεντρωμένα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Τα Δημόσια έχουν μεγαλύτερη διασπορά από άποψη υποδομών, αλλά όχι από άποψη ειδικών ιατρών. Μόνο τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία (Πάτρα, Ηράκλειο, Ιωάννινα, Λάρισα, Αλεξανδρούπολη) έχουν ιατρούς στην περιφέρεια που θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν ιατρικό τουρισμό για τριτοβάθμια θεραπεία.

Για τον ιδιωτικό τομέα, το ζητούμενο είναι η κατάλληλη διεθνής δικτύωση και προβολή ενώ εννοείται ότι για τον δημόσιο τομέα, απαιτούνται σημαντικές θεσμικές και οργανωτικές αλλαγές, αλλά και επενδύσεις για την αναβάθμιση των υποδομών (κτιριακών, ξενοδοχειακών και ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού) προκειμένου αυτές να καταστούν αξιόπιστες και εν συνεχεία ανταγωνιστικές σε διεθνές επίπεδο. Ενδεχομένως αυτό μπορεί να γίνει για συγκεκριμένες μονάδες μέσω εκμίσθωσης υποδομών σε ιδιώτες ή μέσω ΣΔΙΤ.
Τι γίνεται τώρα όμως με τις πιστοποιήσεις που απαιτούνται για τους παρόχους ιατρικού τουρισμού.Κάθε πάροχος που επιδιώκει να έχει σημαντικό μερίδιο στην αγορά ιατρικού τουρισμού πιστοποιείται από ένα από τους διεθνείς οργανισμούς πιστοποίησης .
Η πιστοποίηση για παρόχους υγείας καλύπτει κυρίως την διασφάλιση Ποιότητας, την πιστοποίηση και απόδειξη των υψηλών προδιαγραφών παρεχόμενων υπηρεσιών των φορέων με αντικειμενικό τρόπο.

Σε αυτές περιλαμβάνονται η φυσική ασφάλεια και η διαχείριση υποδομών σύμφωνα με διεθνή πρότυπα ποιότητας (αρχές ISO 9001, 18001, 14001, 22000- HACCP κ.λπ) η ασφαλής διαχείριση και διακίνηση της Ιατρικής πληροφορίας, η εφαρμογή κλινικών πρωτοκόλλων , η απόδειξη κλινικής αποτελεσματικότητας των τομέων εξειδίκευσης και αριστείας του Νοσοκομείου, η συνεχής εκπαίδευση του επιστημονικού και λοιπού προσωπικού, η υποστήριξη της επικοινωνίας, του προσανατολισμού και της ασφάλειας του Διεθνή Ασθενή  καθώς και η ειδική υπηρεσία και οι διαδικασίες διαχείρισης του Διεθνή Ασθενή.

Πέραν αυτών η θεσμική και ασφαλιστική κατοχύρωση στο επίπεδο της κάλυψης αστικής ευθύνης για την παρεχόμενη ιατρική υπηρεσία (για ιατρικό σφάλμα και αμέλεια) και την εν γένει ασφάλιση του ασθενή κατά την παραμονή του στο νοσοκομείο, το πλαίσιο τιμολόγησης και χρέωσης των υπηρεσιών και συνοδών διαδικασιών είσπραξης, το δίκτυο αξιόπιστων συνεργατών από τον τουριστικό και τον ξενοδοχειακό κλάδο, η σύναψη συνεργασιών σε διεθνές επίπεδο για την διακίνηση ασθενών και οι μηχανισμοί της αγοράς (Medical Tourism facilitators) σε συνδυασμό με δράσεις προβολής και οργανωμένης προώθησης του ‘νέου προϊόντος’-και η διασύνδεση αυτού με εξειδικευμένους ιστότοπους.

Για τα ξενοδοχεία, τα πρότυπα πιστοποίησης αναπτύσσονται τώρα και καλύπτουν κυρίως τομείς όπως το πλαίσιο συνεργασίας με παρόχους του κλάδου υγείας την προσαρμογή υποδομών για την υποδοχή ατόμων ασθενών με ειδικές ανάγκες και αναπηρία (τήρηση αρχών προσβασιμότητας), την διαδικασία εισαγωγής (check in), την διαχείριση έκτακτων συμβάντων καθώς και περιστατικών φυσικής ασφάλειας, την πρόληψη λοιμώξεων τον έλεγχο λοιμώξεων και την διαχείριση μολυσματικών ασθενειών, την διασφάλιση υγιεινής του προσωπικού και του διεθνή ασθενή, την διασφάλιση ατομικότητας και εμπιστευτικότητας δεδομένων και ιδιωτικότητας του διεθνή ασθενή καθώς και τα εξατομικευμένα προγράμματα υπηρεσιών δωματίου και βοηθητικών υπηρεσιών.

Οι πιστοποιημένες ιατρικές δομές αριθμούν τις 18 σε Ελλάδα και Κύπρο, όπως δήλωσε στην εφημερίδα " το Βήμα" η πρόεδρος του Συμβουλίου Επιθεωρητών της Temos International κυρία Αγγελική Κατσάπη, επισημαίνοντας ότι σε λίγο καιρό θα παρουσιαστεί και το πρότυπο για την πιστοποίηση των ξενοδοχειακών μονάδων. «Θα αφορά όχι μόνο τον τουρισμό Υγείας, αλλά γενικότερα θα διασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των επισκεπτών». Συνεχίζει μάλιστα δηλώνοντας ότι «χρειάζεται εθνική και περιφερειακή στρατηγική για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού» ενώ απαραίτητες είναι οι συνέργειες με ασφαλιστικές εταιρείες, διεθνείς οργανισμούς και οι πιστοποιήσεις.
Για το ίδιο θέμα ο καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γιάννης Τούντας και διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής προσθέτει «Ακόμη δεν έχει βγει η εγκύκλιος σε συνέχεια της νομοθετικής ρύθμισης που έγινε πριν από δύο χρόνια».
Πέρα από τις προθέσεις όμως, προαπαιτούμενα για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού είναι η διεθνής πιστοποίηση, μέσω της οποίας «μπαίνεις στον χάρτη αυτής της αγοράς», η διαμόρφωση ολοκληρωμένων πακέτων, η εξειδίκευση στις προσφερόμενες υπηρεσίες, η δημιουργία τοπικών δικτύων παρόχων και η προβολή του προϊόντος.

Αν όμως κάτι απαιτείται άμεσα είναι ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που να συνοδεύει το Προεδρικό διάταγμα για την εξωσωματική γονιμοποίηση για να επιτευχθεί η προσέλκυση ζευγαριών από το εξωτερικό και η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού στη χώρα
«Το προεδρικό διάταγμα ρυθμίζει θέματα που αφορούν την αδειοδότηση, τον έλεγχο και τη λειτουργία των 67 μονάδων που υπάρχουν στην Ελλάδα» δηλώνει ο πρόεδρος της Ανεξάρτητης Αρχής για την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή κ. Αριστείδης Αντσακλής αναφερόμενος στο προεδρικό διάταγμα για το θεσμικό πλαίσιο της εξωσωματικής γονιμοποίησης με βάση τον νόμο 3305/2005 και το σχέδιο υπουργικής απόφασης για τις μονάδες κρυοσυντήρησης που κατέθεσε την Πέμπτη στον υπουργό Υγείας κ. Παναγιώτη Κουρουμπλή, ο οποίος εξέφρασε την πρόθεση να το προωθήσει άμεσα. «Με το προεδρικό διάταγμα βελτιώνουμε την εφαρμογή του νόμου.

Στόχος είναι οι μονάδες να ελεγχθούν αν πληρούν τις προδιαγραφές και να λειτουργούν αδειοδοτημένες και πιστοποιημένες πλέον» προσθέτει, επισημαίνοντας το υψηλό επίπεδο του ιατρικού προσωπικού, αλλά και το ότι ο νόμος στη χώρα είναι πολύ φιλελεύθερος.
Άλλωστε υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα γίνονται 12.000 -14.000 κύκλοι γονιμοποίησης τον χρόνο, με τα ποσοστά επιτυχίας στις νέες γυναίκες να φθάνουν ως 50%.
" Σύμφωνα με τον διευθυντή Μονάδας Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Κλινικής Γένεσις Αθηνών κ. Κωνσταντίνο Πάντο, το κόστος εξωσωματικής γονιμοποίησης στην Ελλάδα κυμαίνεται μεταξύ 2.000 και 3.000 ευρώ και είναι τέσσερις ως πέντε φορές μικρότερο απ' ό,τι στις ΗΠΑ. Στη μονάδα πραγματοποιούνται περίπου 5.000 κύκλοι γονιμοποίησης ετησίως.Ο ίδιος εκτιμά ότι περίπου 2.000-3.000 ζευγάρια έρχονται από την Ευρώπη, τις αραβικές χώρες, την Τουρκία, τις ΗΠΑ, ακόμη και την Αυστραλία. Τονίζει επίσης τις προοπτικές που υπάρχουν από την προσέλκυση της ελληνικής διασποράς. Σήμερα η μονάδα φροντίζει να προσφέρει στα ζευγάρια ολοκληρωμένο πακέτο διαμονής στη χώρα συνδυάζοντας τη μεταφορά και τη διαμονή.

Αυτή την «πρωτογενή» δραστηριότητα του ιατρικού τουρισμού «θέλουμε να οργανώσουμε και να διευρύνουμε» σημειώνει ο κ. Πάντος. Ενώ υποστηρίζει ότι για την ανάπτυξη της εξωσωματικής γονιμοποίησης στην Ελλάδα συντρέχουν τρεις παράγοντες: τα επιστημονικά αποτελέσματα, η δυνατότητα προσαρμογής της θεραπείας σε κάθε κλινική περίπτωση, αλλά και η συνεργασία των κλινικών με all inclusive πακέτα. Με στόχο μάλιστα να γίνουν γνωστά στο βρετανικό κοινό τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει η χώρα στον τομέα της εξωσωματικής γονιμοποίησης (θεσμικό πλαίσιο, επιστημονικό δυναμικό, κόστος, ποσοστά επιτυχίας κ.ά.), σε συνδυασμό με τον τουρισμό (κλίμα, φυσικό περιβάλλον, πολιτισμός και υποδομές), το Ελληνοβρετανικό Επιμελητήριο οργάνωσε εσπερίδα στις 18 Μαΐου στο Λονδίνο."**Εν κατακλείδι, ο τομέας του Ιατρικού Τουρισμού όπως φαίνεται έχει τεράστιες προοπτικές ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο και η χώρα μας πρέπει να καταλάβει το μερίδιο της αγοράς που της αναλογεί.
Το Δίκτυο Επιχειρηματικότητας Καινοτομίας και Ανάπτυξης με όλες τις δυνάμεις του θα σταθεί αρωγός στις εξελίξεις και ήδη σχεδίασε και εγκαινιάζει κέντρο ιατρικού τουρισμού ( κέντρο αιμοκάθαρσης)στην νότιο Αττική το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει γύρω στο τέλος του 2015.

 

.* Στοιχεία για το άρθρο ελήφθησαν από την μελέτη με τίτλο " Ανάπτυξη του Ιατρικού Τουρισμού στην Ελλάδα" που εκπόνησε τον Νοέμβριο του 2012 για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής
** Δημοσίευμα 10-05-2015 στην εφημερίδα " το Βήμα"