Άλλος γελάει κι άλλος πληρώνει

• 21.03.2015

Του ΝΙΚΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΟΥ *


Η Ελλάδα απέκτησε την ανεξαρτησία της από την Οθωμανική Αυτοκρατορία με Πρωτόκολλο το οποίο υπογράφηκε στο Λονδίνο στις 22 Ιανουαρίου 1830 μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας. Από εκείνη τη μέρα έχουν περάσει σχεδόν διακόσια χρόνια. Η Ελλάδα άλλαξε τύπο πολιτεύματος πολλές φορές, άλλαξε συμμάχους, άλλαξε προσανατολισμούς, άλλαξε διαθέσεις, άλλαξε μεθόδους διακυβέρνησης. Η χώρα πέρασε από στιγμές μεγαλείου και εθνικής υπερηφάνειας σε χρόνια παρακμής και ταπείνωσης και τούμπαλιν.

Οι Έλληνες έζησαν σαν φτωχοί ή σαν δήθεν πλούσιοι, με το τουπέ του πετυχημένου ή την μιζέρια του αποτυχημένου. Μεταλλάχθηκαν και προσαρμόστηκαν εύκολα σε πρωτόγνωρες καταστάσεις και σιώπησαν, σχεδόν πάντοτε, σε ότι δεν τους άγγιζε ολοκληρωτικά, αρνούμενοι να εξετάσουν το τι και γιατί έφερε το κάθε τι καινούργιο (καλύτερο ή χειρότερο από το προηγούμενο) στη ζωή τους. Γενικά η χώρα ωρίμασε, αυτά τα διακόσια χρόνια, μέσα από τις εξελίξεις που σηματοδότησαν τις αλλαγές του κόσμου, πέρασε από την φεουδαρχία στην βιομηχανική επανάσταση και από κει στην εποχή της πληροφορικής, εισέπραξε τους απόηχους των εξελίξεων χωρίς όμως οι πολίτες της να συμμετάσχουν επί της ουσίας σε καμία διεργασία σχετική με την διαμόρφωση της κάθε νέας πραγματικότητας όχι μόνο σε παγκόσμιο ( πως να μπορούσε άλλωστε) αλλά ούτε και σε εθνικό επίπεδο.
Το κάθε τι καινούργιο εμφανιζόταν με μεγάλη καθυστέρηση στη χώρα και την κοινωνία και πάντοτε με τους υπότιτλους που απαιτούσε τόσο το βιοτικό - μορφωτικό επίπεδο της κοινωνίας όσο και τα συμφέροντα αυτών που θα το αντιπροσώπευαν. Η κάθε επόμενη μέρα φάνταζε πανέμορφη με την αναμενόμενη λιακάδα της να τερματίζει μια για πάντα τους πόνους και τα βάσανα του παρελθόντος. Το καινούργιο υιοθετείτο άμεσα από το σύνολο των ανθρώπων και οι δομές της χώρας αναλάμβαναν να το προσαρμόσουν στα δεδομένα της λειτουργίας του κράτους ή και κάποιες φορές να προσαρμόσουν τις λειτουργίες του κράτους στην εξυπηρέτηση της καινοτομίας. Όλα θεωρητικά άλλαζαν διαρκώς προς το καλύτερο αλλά - όπως λέει και ο στίχος του Ρασούλη- και όλα τα ίδια μέναν.
Τα χρόνια κυλούσαν και κάθε φορά που οι ανάγκες (προεκλογικές τις περισσότερες των περιπτώσεων αλλά και δανειακές όπως η χρεοκοπία που ακολούθησε το μαύρο 1897 ή τα μνημόνια πρόσφατα) απαιτούσαν μια ερμηνεία των αιτίων της κάθε κρίσης, τότε ο κάθε εμπλεκόμενος ανάλογα με το μέγεθος και το είδος της εμπλοκής του, ερμήνευε τα γεγονότα κατά το δοκούν. Έτσι σαν αιτίες της εκάστοτε κρίσης, αναφέρθηκαν κατά τους αντίστοιχους καιρούς, οι πολιτικές των κομμάτων που κυβερνούσαν την χώρα ή αντιπολιτεύονταν αυτές, η αχαριστία των εκάστοτε φίλων και συμμάχων που δεν μας στήριξαν όσο θα έπρεπε στην κάθε δυσκολία, οι διεθνείς συγκυρίες, τα λεγόμενα σημεία των καιρών. Αυτές οι αναλύσεις, πάντοτε με τις ίδιες ή παρόμοιες ερμηνείες της κάθε κρίσης, ακολούθησαν την χρονολογική εξέλιξη του σύγχρονου Ελληνικού κράτους μέχρι τις μέρες μας. Πάντα έφταιγαν κάποιοι άλλοι. Έφταιγαν οι ιδεολογίες ή οι συνωμοσίες, έφταιγαν οι εχθροί της Ελλάδας (ξένοι ή ντόπιοι), έφταιγε η κακή μας τύχη. Κάποιες φορές έφταιγαν και οι ίδιοι οι Έλληνες ("μαζί τα φάγαμε" είχε το θράσος να δηλώσει και κάποιος από τους άμεσα διοικούντες τη χώρα τα τελευταία χρόνια).
Στην ευθύνη των πάντων αναφέρθηκαν λοιπόν. Πρόσφατα μάλιστα που ο κόμπος έφτασε στο χτένι τα κόμματα έψαξαν για άλλη μια φορά, να βρουν τα, κατά την γνώμη τους, βαθύτερα αίτια, της απαξίωσης της χώρας και του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων. Έγινε πολύς λόγος για την ανάγκη μεταρρυθμίσεων (και καλά έγινε), για επανεκκίνηση του κράτους και της οικονομίας, για αλλαγή πορείας πλεύσης των κυβερνώντων. Όλα αυτά τα μέτρα είναι καλά αλλά αυτά, ή όποια άλλα παρθούν, θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα ή απλά με την παράταση χρόνου που θα κερδίζεται θα μπορούμε να κρύβουμε κάτω από το χαλί τους λόγους που μας έφεραν (και θα συνεχίσουν να μας κρατούν) εδώ;
Το μεγάλο ανεξέλεγκτο κράτος που διοίκησε και διοικεί για δύο αιώνες την πατρίδα μας δεν μπόρεσε και δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που εξέθρεψε και γιγάντωσε κατά την διάρκεια της μεγαλειώδους ανεξέλεγκτης κυριαρχίας του. Πώς λοιπόν αυτός που έφερε την κατάσταση στο χάος εξυπηρετώντας τα συμφέροντά του αλλά (ειδικά σήμερα) και την ίδια του την επιβίωση, θα δώσει λύσεις στα προβλήματα που δημιούργησε στην κοινωνία ώστε να μπορεί νέμεται αποκλειστικά την διαχείρισή της; Πώς το μεγάλο κράτος που με όπλα του όλα εκείνα τα εργαλεία που του παρέχει η δημόσια διοίκηση έχει καταφέρει να στρέψει τους μισούς Έλληνες απέναντι στους άλλους μισούς δημιουργώντας τους Δημοσίους και τους Ιδιωτικούς στρατούς (κατά τα πρότυπα των ποδοσφαιρικών ομάδων); Πώς αυτό το άπληστο κομμάτι του κράτους να επιδιώξει την ομοψυχία του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα; Αν το κάνει ποτέ θα ήταν σαν να παραδέχεται ότι σκόπιμα έστρεψε το μεγάλο δημόσιο εναντίον του ιδιωτικού τομέα. Αντίθετα προσπαθεί να ρίξει την ευθύνη για την όποια αντιπαραγωγική λειτουργία του ευρύτερου δημοσίου τομέα και την γραφειοκρατική στρέβλωση που διέλυσε την επιχειρηματικότητα της χώρας, στους δημοσίους υπαλλήλους! Σαν να λέμε ότι φταίει ο στρατιώτης για τις επιλογές και τις αποφάσεις του αξιωματικού!
Στις περισσότερες των περιπτώσεων και παρά την προσπάθεια του μεγάλου ανεξέλεγκτου κράτους (με άδικες τις πιο πολλές φορές συκοφαντίες κατά των επιχειρήσεων όπως τις παρουσίαζαν τα εκάστοτε παπαγαλάκια του), να διχάσει τους Έλληνες στρέφοντας το Δημόσιο κατά του Ιδιωτικού τομέα, οι εργαζόμενοι στις δημόσιες υπηρεσίες (προς τιμήν τους) καθώς εκτελούσαν τους νόμους και τις οδηγίες που τους είχαν δώσει, κατάφερναν να βρίσκουν (νόμιμες) λύσεις για να επιβιώσουν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις αφού αναγνώριζαν σε εκείνες τόσο την τεράστια προσπάθεια που καταβάλλουν για να μείνουν στην ζωή όσο και το γεγονός ότι αποτελούν τον βασικό τροφοδότη της οικονομίας μας. Πως λοιπόν αυτό το διεφθαρμένο κομμάτι του μεγάλου κράτους που μετέρχεται όλων των θεμιτών και αθέμιτων μέσων για να διατηρήσει τα κεκτημένα θα μπορέσει να εγκαταλείψει τα οφίτσια του αν η επανεκκίνηση της οικονομίας δεν σχεδιαστεί και υλοποιηθεί από νέους καθαρούς ανθρώπους με την βοήθεια όλων των υγιών δυνάμεων της κοινωνίας.
Πολλές φορές έγιναν αναφορές σε νέες πολιτικές δυνάμεις, σε καινοτόμες ενέργειες, σε εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και του κράτους. Αλλά δεν έγινε καμία αναφορά στην συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στο καινούργιο σχήμα που θα σχεδιάσει, αναπτύξει και δημιουργήσει την νέα Ελλάδα, αυτού του σχήματος που θα την δυναμώσει ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις εκάστοτε κρίσεις και θα βγάλει τη χώρα από την διαρκή ύφεση και μιζέρια. Για μια ακόμη φορά ελλοχεύει ο φόβος ότι ο ιδιωτικός τομέας δεν θα υπάρχει πουθενά στο χτίσιμο της επόμενης μέρας. Ή μάλλον θα συνεχίσει υπάρχει εκεί που τον συναντάει κανείς καθημερινά. Έξω από τα δημόσια ταμεία για να πληρώνει τους φόρους και τις εισφορές ώστε να συνεχίζεται η απρόσκοπτη λειτουργία του κράτους.
Ο ιδιωτικός τομέας κυρίως, εργαζόμενοι και εργοδότες, πλήρωσαν ιστορικά και συνεχίζουν να πληρώνουν το μάρμαρο της οικοδόμησης της χώρας. Ο τομέας αυτός εξαιρέθηκε στο παρελθόν από όλες τις αποφάσεις για το μέλλον της χώρας. Εξαιρέθηκε ακόμη και από εκείνες τις αποφάσεις που τον αφορούσαν αποκλειστικά. Λοιδορήθηκε, συκοφαντήθηκε, απαξιώθηκε. Στην συνείδηση της κοινής γνώμης σε κάποιες περιπτώσεις η λέξη επιχειρηματίας εξισώθηκε με εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου. Η απαξίωση συνεχίστηκε και κατά την διάρκεια της τελευταίας κρίσης που βιώνει η χώρα σήμερα. Ποτέ δεν ζήτησε κανείς (επί της ουσίας) τη γνώμη του ιδιωτικού τομέα στο σχεδιασμό της πολιτικής της χώρας αν και η συμμετοχή του στην δημιουργία του ΑΕΠ αγγίζει το 50% αυτού.
Συμπερασματικά, μέχρι σήμερα ο ιδιωτικός τομέας στο σύνολό του, με εξαίρεση τους ανά εποχή ολιγάρχες (αν αυτοί μπορούν να συμπεριληφθούν στον ιδιωτικό τομέα και δεν είναι ένα απλά ένα στρεβλό κατασκεύασμα του μεγάλου ανεξέλεγκτου κράτους), δεν έπαιξε κανέναν ουσιαστικό ρόλο στην χάραξη, στον σχεδιασμό, στην διαμόρφωση και εκτέλεση της πολιτικής της χώρας. Τα αποτελέσματα από αυτήν την εντυπωσιακή απουσία του ιδιωτικού τομέα και της υγιούς επιχειρηματικότητας είναι ιδιαίτερα εμφανή στις μέρες μας, αφού η ανάπτυξη παντελώς απουσιάζει από τη χώρα και την κοινωνία. Ο σχεδιασμός της επόμενης, μετά το μνημόνιο, μέρας, δεν μπορεί να ελπίζει σε κανένα θαύμα αν δεν καταλάβει η κάθε κυβέρνηση και η κάθε εξουσία ότι χωρίς την ενεργή συμμετοχή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας δεν πρόκειται ποτέ να δημιουργηθεί πλεόνασμα που να προέρχεται από πραγματική ανάπτυξη ώστε να περάσουμε σε άλλη εποχή.
Η μεγαλύτερη αφέλεια στον κόσμο, όπως έλεγε ο Αϊνστάιν, είναι βάζοντας τα ίδια υλικά και κάτω από τις ίδιες συνθήκες, να περιμένεις να προκύψουν διαφορετικά αποτελέσματα. Όσο δεν το συνειδητοποιούν αυτό όλοι όσοι έχουν την τύχη της Ελλάδας και το μέλλον των παιδιών μας στα χέρια τους τόσο περισσότερο το μέλλον θα μοιάζει με το παρελθόν και μάλιστα στην πιο ζοφερή του μορφή. Αν αξιοποιηθεί η εμπειρία, η γνώση και η δυναμική του ιδιωτικού τομέα θα αλλάξει το περιβάλλον και η ποιότητα της ζωής μας. Ο ιδιωτικός τομέας στο σύνολο του, επιχειρηματίες, επαγγελματίες και εργαζόμενοι είναι εδώ έτοιμος να προσφέρει για άλλη μια φορά τις δυνάμεις του για το αύριο της χώρας. Χωρίς κανένα παράπονο που για τόσα χρόνια εκείνος πλήρωνε για να επιζήσει η χώρα. Έτοιμος να σηκώσει για άλλη μια φορά περισσότερα βάρη από αυτά που του αναλογούν. Έτοιμος να προσφέρει στην κοινωνία σε όποιο τομέα υπάρχει ανάγκη. Με γνώση, με περισσότερη εμπειρία (αφού την κρίση την σήκωσε σχεδόν μόνος του), με καινοτόμες ιδέες, με θέληση, με ενθουσιασμό παρά τα χτυπήματα που εξακολουθούν να του καταφέρνουν εκείνοι που έφεραν την Ελλάδα στο χάλι που βρίσκεται. Παρά την ομηρία στην οποία εξακολουθεί να τον κρατά το ανήθικο τμήμα του κράτους ώστε να του κρατήσει το στόμα κλειστό και να του καταβαραθρώσει το ηθικό.
Διοικούντες την χώρα και λοιποί παρεπιδημούντες την Ιερουσαλήμ μην αγνοήσετε τον ιδιωτικό τομέα για μια ακόμη φορά. Τα όρια μεταξύ της επιτυχίας και της καταστροφής είναι τόσο λεπτά σήμερα ώστε να μην περισσεύει κανείς στον αγώνα για την αναβίωση της χώρας. Σε άλλη περίπτωση εγκαταλείψετε από τώρα τις προσπάθειές σας για παράταση της συμμετοχής μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (η οποία στην παρούσα φάση είναι πρώτιστα οικονομική) και ας προσανατολιστούμε σε άλλα (όχι και τόσο επιτυχημένα κατά κοινή παραδοχή) μοντέλα όπου το εναγκαλισμένο από τους ολιγάρχες κράτος διαχειρίζεται αποκλειστικά την οικονομία της χώρας και ας απελευθερώσουμε τον υπόλοιπο ιδιωτικό τομέα από το μάταιο βάρος της προσπάθειας ανάπτυξής του και της συμμετοχής του στα δημόσια έσοδα. Ας γελάει (αν γελάει) αυτός που θα πληρώνει.
Η εποχή που άλλος γελάει και άλλος πληρώνει ας τελειώσει εδώ!

* Ο Νίκος Παπαδάκος είναι χημικός μηχανικός και επιχειρηματίας 

    Αναδημοσίευση από"Avgi.gr"